Wat is Liefde in Meervoud?
- PolyAmory -

symbool van polyamory

Inhoudsopgave:
Inleiding
1) Wat is PolyAmory?
2) Welke relatievormen komen voor binnen Liefde in Meervoud?
3) Hoe zit het met jaloezie?
4) Zijn er regels om polyamoreus te zijn?
5) Hoe beslis je wie wanneer waar slaapt?
6) Zijn alle Polymensen biseksueel?
7) Houden Polyamoreuze relaties stand?
8) Hoe weet ik of ik Polyamoreus ben?
9) Hoe zit het met samenwonen, toewijding, huwelijk, enz...?
10) Wat zullen de kinderen denken?
11) Hoe begint (of onderhoudt) men een poly-relatie?

In de tekst "The Lifestyle- Veelgestelde vragen over Swingen" worden terzijde een aantal opmerkingen gemaakt over ’Polyamory’, Amerikaans voor Liefde in Meervoud.

Het verschil is in het kort dat Swingers het behoud van de vaste relatie voorop stellen en daarnaast gezamenlijk vrijblijvende seks beleven met anderen. Swingers vinden dat in een mensenleven de tijd ontbreekt om aan meerdere personen tegelijk liefde te geven, dat wil zeggen, aan hen diepgaande aandacht te besteden. Liefde in Meervoud streeft daarentegen naar meerdere relaties tegelijkertijd, die zowel diepgaand als langdurig zijn. Dat brengt ook grote verschillen met zich mee in de manier waarop beide levensstijlen aankijken tegen verliefdheid, jaloezie en liefdesverdriet. In dit artikel ga ik nader in op de Polyamorous’ kijk op relaties. Daarbij ga ik uit van teksten uit de Polyamory-hoek, genoemd in de bronnen. De kritische opmerkingen zijn echter van mijn hand.

Voor de overeenkomsten tussen beide relatievormen, verwijs ik naar het artikel over Swingen. Zowel Polyamory als Swingen zetten zich af tegen de heersende ’monogame’ levensstijl met zijn dubbele moraal, dus verschillende normen voor mannen en vrouwen en op grote schaal voorkomende ’bijverschijnselen’ zoals prostitueebezoek en overspel in het geniep, dode relaties en echtscheiding. Terecht noemt Liefde in Meervoud deze heersende moraal ’serie-monogamie’ (denk aan ’serie-moordenaar’ en ’serie-verkrachter’). Een belangrijke overeenkomst tussen Swingen en Polyamory is verder dat in beide levensstijlen ten opzichte van de partner in principe openheid wordt betracht ten aanzien van relaties met andere partners. Ook het Swingers-principe van volledige instemming van alle betrokkenen bij het aangaan van nieuwe relaties vinden we terug bij Liefde in Meervoud.

In de praktijk kan dat echter verschillend uitpakken als bij Polyamory niet duidelijk is welke de ’vaste relatie’ is, bijvoorbeeld omdat men principieel niet de ene relatie boven de andere wil stellen. Ook de openheid kan verschillende vormen aannemen. In beide levensstijlen is het natuurlijk niet handig om tegenover een partner die daar geen prijs op stelt, open te zijn over seksuele details van een relatie met een derde. Maar wanneer er meerdere diepgaande liefdesrelaties zijn, is het vaak verstandig om ook over het emotionele aspect niet al te veel in een andere relatie naar voren te brengen. ’Openheid’ kan dan een heel eng begrip worden. Op de Internet-FAQ zijn er veel vragen van mensen die hun partner(s) verzwijgen dat zij Liefde in Meervoud bedrijven, bijvoorbeeld om hen "niet onnodig te kwetsen." Helaas brengt het verzwijgen van een relatie met één of meer derden met zich mee dat degene die ’beschermd’ wordt, geen kans wordt geboden om de relatie te verbeteren terwijl hij of zij meestal toch aanvoelt dat er iets mis is.

Ravi

1) Wat is PolyAmory?

PolyAmory betekent 'van meer dan één houden'. Deze liefde kan seksueel, emotioneel, spiritueel of elke combinatie daarvan, volgens de behoeften en afspraken van de betrokken individuen. 'Polyamoreus' wordt ook gebruikt als een beschrijvende term voor mensen die open staan voor meer dan één relatie, ook als ze op nu op dit moment niet in een of meer dan één relatie betrokken zijn.

2) Welke relatievormen komen voor binnen Liefde in Meervoud?

Binnen Liefde in Meervoud komen meerdere relatievormen voor. Omdat er meerdere liefdespartners zijn, zijn er termen om het belang van die partners aan te geven.

Primary (primair) is een term die vaak gebruikt wordt om de persoon aan te geven waarmee men het meest verbonden is, of soms geeft het ook de oudste partner aan. Secondary (secondair) is de relatie die volgt op primair, in de zin dat men met die persoon een relatie mee heeft zonder de emotionele, wettelijke of economische complexiteit en verbintenis die bestaat met de primaire partner. Sommige mensen praten over tertiair, enzovoort.

Sommige mensen houden niet van de termen primair en secondair of het hiërarchische idee van meer en minder achter deze termen. Zij spreken liever van een kring van gelijken of van niet-hiërarchische Polyamory.

Een Triade (drietal, Trio) bestaat uit drie mensen die op één of andere manier bij elkaar betrokken zijn. Vaak wordt triade gebruikt in een behoorlijk toegewijde zin, maar ook simpelweg in de betekenis van 'drie mensen met een relatie'.

Vee ('V' ): Drie mensen, waarbij in deze structuur één persoon onderaan staat, of de hoek van de 'V' vormt, ook wel de spil (pivot) genoemd. In een 'V' hebben de personen aan het einden van de 'V'-vorm niet zo'n hechte band met elkaar als ze elk hebben met de partner in de spil.

Triangle (Driehoek): Ook wel aangeduid als gelijkwaardige driehoek. Dit is een relatie waarin drie mensen elk een hechte relatie hebben met beide anderen. Soms ook Triade genoemd.

Line Marriage (Seriehuwelijk) is een term uit het werk van science-fiction schrijver Robert A. Heinlein. Het betekent een huwelijk waarin van tijd tot tijd jongere mensen toegevoegd worden, uiteindelijk resulterend in een evenwicht in de populatie omdat er evenveel nieuwe partners bijkomen als er sterven. Dit is een andere vorm van familiaire onsterfelijkheid dan de traditionele vorm van opvolgende generaties kinderen.

Polyfidelity (Poly-Trouw) is een relatie met meer dan twee mensen die zich verbinden aan de afspraak om seksuele activiteit binnen de groep te houden en geen partners buiten de groep te hebben.

Quads, Pentacles, Sextets enzovoort (4,5,6 enz.) zijn polymensen in verschillende arrangementen met meer dan drie leden. De geometrie kan ingewikkeld worden. Net als in elk ander aspect van PolyAmory varieert de intimiteit van groep tot groep en ook van persoon tot persoon in de groep.

3) Hoe zit het met jaloezie?

De FAQ (Veelgestelde vragen) waaraan deze tekst is ontleend, stelt letterlijk het volgende over jaloezie:

"Sommige mensen schijnen geen jaloezie te hebben, alsof dat onderdeel bij de fabricage er niet geïnstalleerd is. Anderen, sommige langjarige polyamoristen inclusief, voelen wel jaloezie. Ze beschouwen jaloezie als teken dat iets onderzocht moet worden en aandacht verdient, zo ongeveer zoals ze met depressie of pijn omgaan. Jaloezie is geen bewijs van liefde. Hierin verschilt PolyAmory met bezitterige of onzekere monogamie. Jaloezie is ook geen karakterfout. Hierin verschilt PolyAmory met het emotioneel manipuleren van de partner(s) naar relaties waarin ze niet terecht willen komen of waarvoor ze niet klaar voor zijn."

 De tekst over jaloezie verdient een aantal kritische opmerkingen:

  • Jaloezie wordt over het algemeen gezien als een complex geheel van allerlei gevoelens die opkomen bij een bedreiging van een belangrijke relatie. Negatieve gevoelens kunnen - als zij goed worden begrepen aangewend worden om de oorzaak van de dreiging weg te nemen. Dit veronderstelt wel dat deze oorzaak wordt erkend. En dat gebeurt nu juist niet in Polyamory.
  • De psychologie wijst een wat minder fraai klinkend oorzaak aan in het geval mensen geen jaloezie schijnen te hebben: zij zijn pathologisch afgesneden van hun gevoel ("De ontmaskering van het monster met de groene ogen- Het omgaan met jaloezie in open relaties" door Kathy Labriola, een relatietherapeute voor polyamoreuze stellen). Jaloezie is immers een geheel van allerlei gevoelens waarmee elke mens is geboren. Er is dus iets dramatisch gebeurd met de mensen die geen jaloezie schijnen te hebben. Voor wie het wil horen van de meester zelf:
    "Jaloezie is één van die affectieve gemoedstoestanden die als normaal kunnen worden gezien. Van iemand die schijnbaar zonder jaloezie is, mag men gevoeglijk aannemen dat het gevoel ernstig verdrongen is en in het onderbewustzijn een des te grotere rol speelt" (Freud).
  • Mag het hechten aan die belangrijke relatie ’liefde worden genoemd? Volgens de eigen definitie van Liefde in Meervoud wèl. Jaloezie kan dan wel degelijk een teken van liefde zijn. Liefde is niet voorbehouden aan de polyamorist die inbreekt in een relatie of die zijn partner onder druk zet.
  • Soortgelijke opmerkingen kan je maken over het gebruik van termen als bezitterig of onzeker. Wanneer je iemand bezit dan noemen we dat slavernij en dat wijzen we af. Ik krijg de indruk dat hier de dief de term bezit gebruikt tegenover degene die hij/zij in relationeel opzicht besteelt of tegenover de eigen partner die hij/zij onder druk zet om een nieuwe relatie te aanvaarden. Polyamory kan echter net zo goed als andere relatievormen bezitterig of onzeker zijn. De snelste manier om een nieuwe relatie aan te gaan is om die persoon verliefd te maken. Verliefdheid heeft alle kenmerken van een verslaving. Wie verliefd is komt in de macht van degene waarop hij of zij verliefd is. Dat is toch ook bezitten?
  • Er zijn ook mensen die Liefde in Meervoud bedrijven uit onzekerheid, zoals het klassiek geworden begrip Donjuanisme laat zien. Het veroveren van steeds weer nieuwe partners moet aan Don Juan bewijzen dat hij over onbeperkte Liefde beschikt. Maar ondertussen gedraagt hij zich als een gevoelloze hartebreker. Er zijn natuurlijk veel meer redenen om steeds weer nieuwe diepgaande relaties te zoeken. Iemand die dat op een verantwoordelijke wijze wil doen zoals dat het geval is bij Polyamoristen vraagt zich dan ook af of dit niet ten koste gaat van zijn of haar partners.
  • En dan het onderzoeken van jaloezie. Helaas kan het emotioneel manipuleren van de partner naar iets wat hij of zij niet wil, heel goed plaatsvinden onder het voorwendsel van onderzoeken en aandacht geven. Er wordt heel wat afgepraat onder Polyamoristen wanneer de één een extra relatie wil, waar de ander niet voor voelt.

4) Zijn er regels om polyamoreus te zijn?

Niemand heeft het alleenrecht op 'Hoe het moet'. Het beste dat iemand kan doen, is vertellen hoe het voor hen werkt. En zoals met de meest dingen, "Resultaten behaald in het verleden vormen geen garantie voor de toekomst."

Sommige mensen hebben 'vuistregels':

Elise: "Sinds een zekere 'leerervaring' voel ik er sterk voor dat ik niet toesta dat mijn relatie met een nieuwe persoon een middel wordt om problemen in een 'kapotte' relatie te ontlopen. In feite is één van de dingen waar ik heel voorzichtig mee ben, 'emotionele overstroming'. Ik zorg dat ik niet intensief tijd besteed aan andere liefdes als er iets uit balans is met een liefdesrelatie. Dat leidt er natuurlijk toe dat de onderhandelingen over problemen wat vlotter verlopen :-). Ik vind het oneerlijk voor mijn liefdes dat ik de tijd die ik met hen doorbreng, gebruik als een afleiding, terwijl er ergens anders problemen zijn. Dat zou me afhouden van het werken aan een relatie die ik eerder ben aangegaan"

5) Hoe beslis je wie wanneer waar slaapt?

Dit is de meest gestelde vraag in forumdiscussies over PolyAmory. Je kan je trouwens afvragen waarom meer belangstelling bestaat voor het seksuele aspect van meervoudige relaties dan de emotionele of anderszins intieme aspecten van het polyamoreuze leven.

Maar goed, het antwoord op de vraag wie slaapt wanneer en waar met wie is dat de betrokken mensen beslissen, en ze ook beslissen op welke manier ze beslissen. Sommigen houden vergaderingen en delen de week in, sommigen stappen verheugd met z'n allen in een groot bed, en wie weet draaien sommigen elke avond aan een rad-van-fortuin met knipperende lampjes... en sommige mensen houden van elkaar, hebben geen seks en kiezen ervoor om in verschillende huizen te wonen omdat dat het meest comfortabel voor hen is. Het antwoord volgt meestal uit overleg, empathie en praktijk.

6) Zijn alle Polymensen biseksueel?

Nee. Er zijn veel polyamoreuze mensen die biseksueel zijn, er zijn er ook veel die monoseksueel zijn, dat wil zeggen gericht op één geslacht bij de keuze van een seksueel-romantische partner: hetero, homo of lesbisch. Er zijn ook veel mensen die geen etiketten voor hun seksuele oriëntatie wensen te gebruiken. Je weet het pas zeker als je het vraagt.

7) Houden Polyamoreuze relaties stand?

Sommige wel, andere niet, net als iedere andere vorm van relatie. Sommige mensen op de nieuwsgroep zijn al vele jaren bij elkaar, sommigen hebben samen een huis en kinderen. Polyamoreus zijn is geen garantie dat relaties makkelijker zijn, alhoewel er voordeel zit in gedeelde voor- en tegenspoed, zoals het oude gezegde luidt. Een algemeen erkend voordeel van Polyamoreuze relaties is dat zij de scherpe kantjes van karakters afslijpen omdat je meer dan in andere relaties leert rekening te houden met anderen.

8) Hoe weet ik of ik Polyamoreus ben?

Dat kan je alleen zelf weten. Volgens de filosofie van sommigen, zijn mensen niet polyamoreus, maar hun gedrag dat kan zijn.

Iets anders om in overweging te nemen is dat het woord 'Polyamoreus' net als alle etiketten alleen maar een hulpmiddel is. Wat je doet en hoe je de mensen die je liefhebt behandelt, is waarschijnlijk op de lange duur belangrijker voor hen dan het feit of je wel of niet in een bepaalde beschrijvende term past.

Dezelfde persoon kan op bepaalde tijden in zijn leven gelukkig zijn in een monogame relatie, en op andere tijden gelukkig zijn in een polyamoreuze relatie. Wat goed is, hangt af van jou en je gevoelens en de gevoelens van degenen waar je een relatie mee hebt. Je kunt een monogame relatie hebben, die goed is voor allebei. Een andere keer werkt een relatie beter als deel van een netwerk van polyamoreuze relaties.

In alle gevallen is het het belangrijkste om vriendelijk en verantwoordelijk te handelen, en duidelijk te communiceren met intieme partners en potentiële partners over deze zaken. Verloochen niet je gevoelens en de gevoelens van degene waar je om geeft. Erken je eigen gevoelens ten opzichte van andere mensen, in plaats van toe te geven aan hoe de maatschappij wil dat jij je voelt, of hoe jij denkt dat het logisch is om te voelen, of jou verteld is hoe polyamoreuze mensen (of monogame mensen) zich moeten voelen. Gedraag je dan zo dat je eerlijk bent, en zo dat jij en degenen waar je om geeft gelukkig en voldaan zijn. Als dit resulteert in de situatie dat je meer dan één intieme relatie tegelijkertijd hebt, of onderdeel bent van een relatie met meer dan twee personen, zullen degene die goed zijn om mensen in categorieën te verdelen, en graag etiketten plakken, je een 'Poly' of 'Polyamoreus' persoon noemen.

9) Hoe zit het met samenwonen, toewijding, huwelijk, enz...?

Er zijn heel veel verschillende benaderingen bij de mensen op de nieuwsgroep. Van samenwonen tot leven in een commune, van groepshuwelijken tot het ondenkbare. Ontwerp een nieuwe mogelijkheid en kijk hoe het werkt. Leer veronderstellingen over oude arrangementen af. Stel vragen en oefen empathie.

PolyAmory schijnt vooral te gaan over het opbouwen van nieuwe configuraties van relaties, in plaats van het in- en omruilen van mensen alsof het pokemon flippos zijn.

10) Wat zullen de kinderen denken?

Martin Shafer zegt hierover: "Als je niet denkt dat je iets verkeerds doet, en dat eerlijk uit kan leggen, zullen ze waarschijnlijk denken dat het behoorlijk gaaf is. Voor sommigen van ons is het met meerdere mensen betrokken zijn bij de opvoeding van de kinderen een groot praktisch voordeel van onze levensstijl".

11) Hoe begint (of onderhoudt) men een poly-relatie?

Allereerst, er zijn geen regels. Niemand heeft het auteursrecht op PolyAmory. Je moet je eigen regels opstellen die passen bij jou en je geliefden.

Een ding dat steeds naar voren komt in elk gesprek over PolyAmory is communicatie. Als er al een basisbouwsteen is, dan is dit het waarschijnlijk wel. Als je kunt praten over je hoop en verwachtingen, ben je op weg om ze te realiseren.

Als je al een relatie hebt, en nog niet gesproken hebt over je gevoelens en wat je wil, en je stelt de vraag "Hoe begin ik met Liefde in Meervoud?" kun je je onbehaaglijk voelen om hierover met je partner te praten. Wat je doet moet bepaald worden door je eigen ethiek, en je eigen situatie. Er is een grote kans dat als je het op de nieuwsgroep vraagt, veel polymensen zullen adviseren het met je partner te bespreken en je erop wijzen dat zelfs als jullie twee niet voor een polyamoreus leven kiezen, je door hierover te praten de intimiteit in jullie relatie kunt verhogen.

Aan de andere kant, alles kan ook in de soep lopen, en daarom twijfelen veel mensen. Maar niets gewaagd is niets gewonnen. Het kan echter ook heel nuttig zijn de mate van intimiteit in de bestaande relatie te verhogen en alle moeilijke onderwerpen die er zijn te bespreken voordat deze specifieke discussie aan bod komt.


 

Dit artikel is voor een deel gebaseerd op de FAQ (Veel Gestelde Vragen) 'The Alt.polyamory FAQ' door Elise Matthesen en met name de vertaling ervan door René van de Nederlandstalige site www.polyamory.nl.

Meer informatie over Swingen (boeken, DVD's, websites).


© Copyright Eromatch.